Categoría: Sin categoría

Mª Elena Borges

Outono 2020

Gracias a esta pequeña excursión al rio Lonia, hemos podido desconectar con la ayuda de la naturaleza, centrándonos en los pequeños estímulos que más nos llamaban la atención, a la hora de despejar nuestras mentes y relajarnos. En mi caso hay varios estímulos que me llamaron la atención, el primero de todos fue el sonido que producían los pájaros, dado que al estar en silencio mi foco se dirigía hacia ellos. Este sonido me relajó bastante y me llevó a un estado de paz, como si estuviera yo sola con mis pensamientos y el resto de la clase no estuviera. Después de un tiempo, mi percepción cambió, debido a que comenzamos a movernos sobre la zona y empecé a notar otros sonidos, por ejemplo el que producía el río, en este sonido no me había percatado al principio, dado que me encontraba un poco lejos de él y al irme acercando, se fue escuchando mas nítidamente, y el sonido de los pájaros quedó en un segundo plano. Gracias a esto comencé a centrarme en el río en su totalidad, en el caudal que llevaba, la hojas que transportaba la corriente y hasta en la distinta variedad de piedras que poseía el río, esta sensación fue muy agradable e hizo que dejara de pensar en mi por unos momentos , para centrarme solo en lo que ocurría con respecto al río. Al acabar de observar el río, volvimos a la zona donde estábamos, para seguir hablando de lo que nos había llamado la atención, y justo una de mis compañeras, mencionó que lo que más la relajaba y le había llamado la atención eran las copas de los árboles contrastadas con el cielo, y gracias a ella me di cuenta que realmente era cierto y que era una sensación muy relajante y agradable y de la cual aunque siguiera indagando sobre la zona, no se me habría dado por mirar hacía arriba. 

Otra de las cosas que más me llamó la atención,  visualmente, fue el impacto que dejamos las personas en la naturaleza, dado que dañamos directa o indirectamente ecosistemas naturales con basura, nuevas tecnologías o arrasando zonas naturales para crear zonas residenciales. En esta ocasión, esta postura la vi reflejada, en la segunda foto, donde hay un catalogo de supermercado tirado por el suelo, teniendo bastantes papeleras alrededor o también como pudimos ver en un árbol, que un cable lo traspasaba entero, este hecho, me produjo una sensación de tristeza e impotencia. 

Como conclusión de esta salida, tengo que decir que me resultó muy satisfactoria, tanto por el hecho de dar clase en la naturaleza, como por poder relajarnos, fijándonos en los diversos elementos que nos rodean y que solemos pasar por alto en nuestro día a día. Por ello a mi me encantaría repetir la experiencia, aunque no sea en el mismo sitio y variemos de zonas y así poder explorar un poco mas de nuestra naturaleza aquí en Ourense.

Noemí Pereira

Outono de 2020

Los baños del bosque se basan en una actividad, que consiste en  realizar una visita a un bosque o un espacio natural sumergiéndose en él con los cinco sentidos, ​ con el fin de obtener un bienestar para uno/a mismo/a o un beneficio para su salud. Su origen viene de Japón y el Extremo Oriente.

A nivel personal tuve el privilegio de poder experimentar esta técnica, y en un momento bastante oportuno, ya que a nivel emocional estaba algo bloqueada.

Es una experiencia única y cada persona la vivirá de una manera distinta y también uno mismo, creo que por muchas veces que se haga nunca va a ser igual a nivel emocional y sentimental.

Pero algo fundamental es vivirla con ganas y con la mente abierta, porque este tipo de actividades si se hacen con desgana no van a servir, no serán productivas y se perderá toda la esencia.

Hay que conectar con la naturaleza, sin prisa y prestando atención, es decir, dedicarle el tiempo necesario ya que el proceso lleva su tiempo; ya que, al principio puede parecer un poco abstracto todo pero cuando te paras, te sientas y no sólo paseas puede llegar a conectar y comunicarte con la naturaleza y otras especies.

En mi caso al principio me costó un poco la contaminación acústica, pero fue una experiencia muy bonita, productiva y que repetiría. Ya que, me ayudó realmente a mejorar el ánimo y liberar un poco el estrés en el que estaba sumergida.

Por último me gustaría apuntar que es algo que todas las personas deberíamos experimentar y hacerlo más veces en nuestra vida personal.

• 

• 

Xuño de 2021

Sempre considerei que o contacto directo coa natureza, é preciso e vital en calquera entorno, actividade, etapa ou, momento. Camiñar polo monte, ás beiras do río, inspirar e respirar, escoitar o son da auga correr, os paxaros a repicar, sentir o aire na cara e, ulir ese característico cheiro (aínda cas máscaras) que teñen os carballos ou as herbas molladas, supón, para min, tranquilidade, desconexión, reflexión, aprendizaxe, liberdade e, un alento de aire fresco que axuda a seguir camiñando nesta vida frenética que nos caracteriza como sociedade. E en concreto, este ano, se temos en conta o contexto pandémico no que vivimos, o estrés que supuxo este a nivel académico e tamén, persoal, saír ás beiras do Loña fíxose, aínda, máis necesario, estabilizador e pracenteiro. Así mesmo, ter a posibilidade de deseñar, realizar e participar en diferentes actividades socioculturais neste eido nas que ademais, se podía poñer en valor e, coñecer a riqueza patrimonial, as testemuñas e o contexto social que rodeou e rodea ás beiras do Loña, demostra que para facer actividades no que a animación sociocultural se refire, non son precisos centos de recursos senón, coñecer, valorar e aprender no e sobre o entorno natural que nos rodea para así, favorecer o desfrute, a aprendizaxe e as experiencias sensoriais dxs participantes.

En canto á nosa participación na horta e charca do Portovello, no meu caso persoal, coñecía o traballo e os procesos a desenvolver nunha horta tradicional que pode haber en calquera casa do rural galego pero, nunca, traballara nunha horta en bancais, sen regos marcados para sementar ou, no clima característico da cidade de Ourense por exemplo. Así mesmo, nunca me parara a pensar nas posibilidades que podía ter o espazo dunha charca para a animación sociocultural e/ou, as habilidades que se poden adquirir traballando e deseñando unha zona como esta. Deste xeito ademais de descubrir outro tipo de horta e espazos que me parecen útiles, cómodos e axeitados non só para contextos urbanos se non tamén, para traballar en calquera tipo de actividade e/ou con calquera tipo de público en relación coa animación sociocultural, supuxo, para min, un proceso de aprendizaxe cooperativo, unha vía de escape das actividades docentes habituais e, poder aprender a través dos propios erros plantando, podando e sementando con consellos pero non imposicións ou restricións e, non importando tanto o resultado final como o proceso en si mesmo. Considero que unha vez aprendidos, vistos e descubertos estes recursos, se poden aplicar en moitas e futuras actividades que servirán para favorecer a participación activa de gran parte de calquera comunidade, a democracia cultural e as relacións sociais das persoas que participen.

Pensada para…

… fomentar a autonomía a través da experimentación.

… percibir a través do tacto diferentes sensacións que nos ofrece a natureza.

Pasamos á acción…

Nesta actividade percorreremos un camiño pasando por diferentes elementos naturais cos pés descalzos.

En primeiro lugar seleccionamos elementos da nosa contorna que produzan diferentes sensacións ao contacto coa pel (follas, herba, terra, area, coios…), respectando o medio natural. A continuación podemos seleccionar paus para delimitar as marxes do camiño sensorial así como as diferentes estacións.

Finalmente podemos descalzarnos e dispornos a camiñar enriba dos elementos previamente seleccionados, para por último recoller.

Precisamos…

Un espazo chairo.

Diferentes materiais que nos ofrece a natureza na contorna (paus, follas secas e verdes, froitos, area…).

Persoas que colaboren na preparación e realizando a actividade primeiro para mostrar.

Actividade deseñada polo alumnado de 2º de Integración Social (febreiro 2020)

Pensada para…

… facilitar a creación artística e conxunta a través da percepción sensorial utilizando o noso corpo e elementos biodegradábeis da contorna.

Pasamos á acción…

Comezamos preparando un pigmento a base de terra e auga, buscando o equilibrio na combinación dos dous elementos para que quede o máis parecido á lama. Unha vez preparado, ao inicio da actividade facilitamos a secuencia dos pasos con imaxes para unha mellor comunicación e comprensión. A continuación introducimos a palma da man na terra.

Coas mans pintadas, apoiamos a palma da nosa man no mural deixando a nosa pegada xunto coa das demais persoas.

Finalmente, lavamos as nosas mans nun cubo de auga limpa ou fonte cercana.

Precisamos…

Un espazo amplo e aberto.

Auga, terra, algún material de soporte para deixar as marcas das mans e recipientes.

Persoas que colaboren na actividade acompañando ou actuando como exemplo.

Actividade deseñada polo alumnado de 2º de Integración Social (febreiro 2020)

Pensada para…

… identificar e discriminar diferentes elementos naturais.

… facilitar a categorización e xeneralización dos obxectos.

Pasamos á acción…

A actividade consiste en identificar o obxecto natural que corresponde coa foto entregada á persoa participante, para posteriormente levalo a outro punto e depositalo na caixa correspondente desa categoría de elementos.

Para comezar a preparar a actividade e co fin de evitar o exceso de estímulos visuais, en primeiro lugar seleccionaremos só tres elementos naturais que estean presentes na contorna do río, o que pode variar segundo a estación do año. Poden ser follas caídas, paus, froitos no chan…

A continuación, para facilitar a claridade visual, en cada mesa ou soporte haberá un obxecto de cada tipo (un total de tres obxectos) sobre un fondo branco (pode ser unha tea ou folio). É preferible aproveitar o espazo para que non se xunten moitas persoas nun mesmo punto. A cada persoa se lle entregará a imaxe do obxecto que debe procurar, e ao mesmo tempo serán facilitadas imaxes da secuencia de pasos da actividade para facilitar a anticipación e explicación.

Unha vez seleccionado o elemento, este será levado a súa caixa correspondente xunto cos obxectos da mesma categoría. Esta caixa terá cada unha no seu interior como exemplo un deses elementos así como unha imaxe exterior para facilitar a comunicación e clasificación. Unha vez depositado, darase por terminado o xogo.

Precisamos…

Un espazo exterior amplo e chan, preferiblemente con elementos que poidan servir de soporte e apoio dos obxectos.

Un conxunto de elementos naturais (follas caídas, paus, froitos caídos da árbore plátano común, cantos…) e caixas.

Un grupo de persoas que colaboren na actividade.

Actividade deseñada polo alumnado de 2º de Integración Social (febreiro 2020)

Marzo de 2020

Na vivencia persoal neste poxecto, creo que e a pesar de que tiven un momento de “desanimada”, si que desfrutei moito cando fun ó río e montamos xa as actividades e puidemos ver por fin como as ían facer as persoas usuarias. Tamén foi unha boa experiencia porque eu, que quero facer as prácticas con autismo, puiden comprobar de primeira man como realizan as actividades, as dificultades e as capacidades que teñen para poder facelas. Cando vin a estas persoas facer as actividades que nós desenvolvemos, sentín que as veces non nos damos conta da sorte que temos de poder facer cousas tan
cotidianas como poder ir ao supermercado soas. Creo que é nestes momentos nos que te das conta de que, a pesar de que estas personas teñen limitacións a hora de facer moitas cousas, polo menos intentan facer as actividades e realizan cousas tan ou máis difíciles ca nós.

Esta experiencia para min foi marabillosa. Aparte da gran experiencia, tamén aprendimos como traballar con persoas que teñen autismo; como é a metodoloxía de traballo, a importancia de organizar as actividades, as súas rutinas, como deben ter organizada a mesa, etc. Para min foi unha gran aprendizaxe, a parte de a nivel profesional, a nivel persoal, xa que ainda que é importante coñecer en clase información dos colectivos, penso que a verdadeira aprendizaxe realízase cando se traballa con eles/as.

Marzo de 2020

Esta viaxe do Proxecto Rios é probablemente un dos mellores recordos, e das mellores aprendizaxes, que levo do Ciclo no Portovello. O outro dia, no rio, en Mende, non chorei, pero ganas me sobraban. Estaba moi orgulloso. Do meu traballo. Do dos meus compañeiros. Do do profesor. Do dos técnicos de Autismo Ourense. Pero sobre todo o estaba de ver como os usuarios, os rapaces da asociación, viviron a experiencia. Como participaron da nosa actividade. Como a desfrutaron, como repetían e volvían poñer as mans por iniciativa propia. Como lavaban as mans no caldeiro sen que ninguén llelo dixera. A verdade, emocioneime, e moito.

Foi un bo final, para un bo comezo. Aprendín moito, aprendín como se fai, emocionándome. Pouco a pouco, pasiño a pasiño. Pensando a actividade. Que tipo de terra usaríamos. Como facer a mestura da auga. Como programar a actividade. Todo fíxeno con cariño e ilusión e de premio leveime unha magnifica aprendizaxe. Tiven así mesmo a oportunidade de falar cos técnicos de Autismo Ourense e poñer en común as nosas experiencias e impresións. Foi un magnifico camiño de volta falando coa compañeira. Gardarei con grande cariño a tira cos pasos de anticipación do noso mural, e alégrome que levaran para “a súa casa” o resultado no noso mural en papel, para conservalo na súa Asociación.

Acordareime sempre, da aprendizaxe con persoas con TEA, iso, con persoas; do mestre, dos compañeiros e dese precioso día de sol ó carón do Lonia.

Marzo de 2020

Para min foi unha experiencia moi enriquecedora. Hai días, non cría que fósemos lograr os obxectivos que tiñamos previstos desde un principio, xa que nunca leváramos a cabo unha actividade neste caso, con persoas con autismo, tampouco tiñamos asegurado recibir un feedback, e por iso non dábamos manexado a situación. Pero aconteceu todo o contrario. Se teño que dicir cal foi o momento máis incómodo diría que os primeiros minutos, é dicir, a merenda. Foi o primeiro contacto e era todo máis forzado, pero unha vez que empezou a primeira actividade foi todo a mellor, todas as actividades vin que saíron moi ben, víaselles cómodos e cómodas e iso fixo que nós como “coordinadoras” nos deixásemos levar e gozásemos tamén. Como aprendizaxe —non só desta experiencia, senón de todo— lévome non quedarme coas primeiras impresións nin ter expectativas, xa que non sempre saen as cousas como unha quere. Hai que ter presente que o primordial é confiar nunha mesma sempre.